Windows 10 ESU na 13 oktober 2026: wat bedrijven moeten doen

Laatste controle van de bronnen: 27 september 2026.

Op 13 oktober 2026 loopt het eerste jaar af van de extended security updates voor Windows 10. Bedrijven die sinds oktober 2025 betalen om hun oude pc’s toch nog beveiligingsupdates te geven, staan voor een nieuwe beslissing: een jaar bijkopen tegen de dubbele prijs, of de toestellen eindelijk vervangen. Wie nooit ESU afnam, draait al een jaar zonder updates.

Dit artikel zet op een rij wat er op 13 oktober verandert, wat het kost, wat de Belgische regels en uw verzekeraar ervan vinden, en hoe u vaststelt welke toestellen in uw bedrijf het betreft. Die laatste vraag blijkt in de praktijk vaak de moeilijkste.

In het kort

• Op 13 oktober 2026 eindigt jaar 1 van de betalende extended security updates (ESU) voor organisaties; vanaf 14 oktober kost jaar 2 volgens Microsoft 122 dollar per toestel, het dubbele van jaar 1.
• Wie pas in jaar 2 instapt, betaalt jaar 1 met terugwerkende kracht mee; het gratis ESU-aanbod voor particulieren in de Europese Economische Ruimte geldt niet voor bedrijfstoestellen.
• In juni 2026 draaide volgens StatCounter nog 20,55 procent van de Belgische desktops op Windows 10, tegenover 26,62 procent in januari 2026.
• Microsoft 365-apps krijgen op Windows 10 sinds versie 2608 (augustus 2026) geen nieuwe functies meer, wel beveiligingsupdates tot 10 oktober 2028.
• Een toestel zonder beveiligingsupdates moet een bewuste keuze zijn met een einddatum. Een audit brengt eerst in kaart welke toestellen het betreft.

Wat verandert er op 13 oktober 2026 voor Windows 10?

Op 13 oktober 2026 eindigt het eerste jaar van het betalende Windows 10 ESU-programma voor organisaties. Toestellen met een ESU-licentie voor jaar 1 krijgen daarna alleen nog beveiligingsupdates als het bedrijf jaar 2 bijkoopt, tegen 122 dollar per toestel volgens de officiële prijzen van Microsoft. Zonder licentie blijft elk nieuw ontdekt lek open.

De gewone ondersteuning van Windows 10 eindigde al op 14 oktober 2025. Sindsdien krijgt een Windows 10-pc alleen nog beveiligingsupdates via het ESU-programma. Het programma is door Microsoft uitdrukkelijk bedoeld als overbrugging, niet als manier om Windows 10 blijvend te gebruiken.

Wat kost Windows 10 ESU voor bedrijven in 2026 en 2027?

Dit is de vraag die in de meeste artikels ontbreekt, en ze bepaalt of uitstel verstandig is. Microsoft hanteert voor organisaties een prijs die elk jaar verdubbelt, en rekent cumulatief: wie pas in jaar 2 instapt, betaalt jaar 1 alsnog mee.

Over drie jaar kost de volledige ESU-reeks dus 427 dollar per toestel, zonder dat dat toestel er één functie bij krijgt. Wie weet dat een pc binnen twaalf maanden toch vervangen wordt, betaalt met jaar 2 vooral voor uitstel.

Waarom het gratis Europese aanbod niet voor uw bedrijf geldt

In juni 2026 verlengde Microsoft het gratis ESU-aanbod voor particulieren in de Europese Economische Ruimte tot 12 oktober 2027, meldden onder meer Tweakers en TechPulse. Dat aanbod geldt uitsluitend voor persoonlijke toestellen. Pc’s die lid zijn van een Active Directory-domein, gekoppeld aan Microsoft Entra ID of beheerd worden via een beheerplatform zoals Intune, komen niet in aanmerking. Beheerders die het toch proberen via een persoonlijk Microsoft-account of via scripts die de controle omzeilen, halen zich bij een softwareaudit een probleem op de hals.

Hoeveel Belgische pc’s draaien nog op Windows 10?

Volgens StatCounter draaide in juni 2026 nog 20,55 procent van de Belgische desktops op Windows 10. In januari 2026 was dat 26,62 procent, in augustus 2025 nog 41,3 procent. België stapt daarmee sneller over dan Nederland, waar in juni 2026 nog 24,88 procent op Windows 10 draaide.

Die cijfers meten het surfgedrag op websites en maken geen onderscheid tussen particulieren en bedrijven. Een Belgische meting die alleen kmo’s bekijkt, bestaat niet. Wat wel duidelijk is: de toestellen die nu nog op Windows 10 draaien, zijn vaak de moeilijke gevallen, zoals een pc die een oude machine aanstuurt of software draait die niet naar Windows 11 mee kan.

Welk risico loopt een toestel zonder beveiligingsupdates?

Elke maand dicht Microsoft lekken in Windows, waarvan sommige al actief misbruikt worden op het moment dat de patch verschijnt. Zolang een toestel updates krijgt, gaan die lekken dicht. Zonder ESU blijft elk nieuw lek van hetzelfde type openstaan. De volgende Windows 10-lekken stonden allemaal in de catalogus van actief misbruikte kwetsbaarheden van het Amerikaanse CISA:

Het patroon is niet uitzonderlijk. In de pentestbenchmark die we in september bespraken, was ongepatchte software goed voor 57 procent van de bevindingen op interne netwerken. Het gevaar zit zelden in een onbekend lek, maar in bekende lekken die niemand dichtte, zoals ook ons artikel over zero-day-exploits uitlegt.

Wat blijft er wel werken op Windows 10?

De pc zelf blijft gewoon opstarten. Microsoft Defender krijgt volgens Microsoft tot oktober 2028 nog virusdefinities, maar die herkennen bekende malware en dichten geen lekken in Windows zelf. Microsoft 365-apps blijven op Windows 10 tot 10 oktober 2028 beveiligingsupdates krijgen, maar zitten sinds versie 2608 in augustus 2026 vast: nieuwe functies en Copilot-uitbreidingen komen er niet meer bij. Hoe u de rest van uw Microsoft-omgeving controleert, leest u in ons artikel over de Microsoft 365-securityaudit.

Wat zeggen NIS2, CyberFundamentals en uw verzekeraar?

De Belgische NIS2-wet van 26 april 2024 verplicht organisaties in de betrokken sectoren om cyberrisico’s aantoonbaar te beheersen, en kwetsbaarheidsbeheer hoort daar uitdrukkelijk bij. CyberFundamentals, het referentiekader van het CCB, vraagt dat u weet welke toestellen en software u hebt en dat die onderhouden worden. ISO 27001 doet hetzelfde in beheersmaatregel A.8.8 over technische kwetsbaarheden.

Een Windows 10-toestel zonder ESU is in die kaders geen automatische overtreding, maar wel een bevinding die u moet kunnen verantwoorden: waarom het toestel er nog staat, welke taak het heeft, wat u doet om het risico te beperken en wanneer het verdwijnt. Wie dat niet op papier heeft, heeft bij een audit geen antwoord.

Voor cyberverzekeringen geldt iets gelijkaardigs. Belgische polissen bevatten doorgaans een verplichting om systemen te onderhouden volgens de richtlijnen van de fabrikant. Blijkt na een incident dat de aanval via een niet-ondersteund besturingssysteem binnenkwam, dan staat de dekking ter discussie. Lees de onderhoudsclausule in uw eigen polis na vóór 13 oktober, niet erna.

Vier opties voor toestellen die niet naar Windows 11 kunnen

Een tussenvorm is een Windows 365-cloud-pc: het oude toestel dient dan alleen nog om verbinding te maken, en krijgt de ESU-updates zonder meerkost.

“Een goede antivirus volstaat toch?”

Dat argument hoort u vaak: zolang er een moderne antivirus op staat en de pc niet rechtstreeks vanaf het internet bereikbaar is, zou het meevallen. Het klopt dat een goede antivirus veel bekende malware tegenhoudt. Maar een antivirus draait bovenop Windows en kan een lek in Windows zelf niet dichten. De eerste twee lekken uit de tabel hierboven laten net toe om volledige systeemrechten te verkrijgen, en met die rechten kan een aanvaller de beveiliging uitschakelen. Bovendien komen de meeste aanvallen niet binnen via een open poort, maar via een e-mail, een bijlage of een website die een medewerker zelf opent.

Hoe vindt u de verouderde toestellen in uw bedrijf?

Veel bedrijven weten niet precies hoeveel Windows 10-toestellen ze nog hebben. De pc in het magazijn, de laptop van een vertegenwoordiger, het toestel naast de productielijn: ze vallen buiten het zicht zodra ze niet meer in een beheerplatform zitten. Een audit werkt daarom in drie stappen.

1. Inventaris vergelijken. De toestellen in uw beheeromgeving (Active Directory, Entra ID, het Microsoft 365-beheercentrum) worden vergeleken met de toestellen die werkelijk actief zijn.
2. Kwetsbaarheden scannen. Een scan leest per toestel het besturingssysteem, de versie en de openstaande lekken uit.
3. Licenties en uitzonderingen controleren. Welke toestellen hebben een geldige ESU-licentie, en welke uitzonderingen zijn schriftelijk verantwoord?

Naast Windows 10 vinden auditors bij kmo’s vaak andere software zonder ondersteuning: Windows Server 2012 en 2012 R2 (sinds oktober 2023), Office 2016 en Office 2019 (sinds 14 oktober 2025) en Office LTSC 2021, waarvan de ondersteuning op dezelfde 13 oktober 2026 afloopt. Hoe u daarna een vast updateritme opzet, staat in ons artikel over patchmanagement voor kmo’s.

Weet u welke toestellen het betreft?

De meeste bedrijven die we spreken, hebben geen probleem met Windows 11. Ze hebben een probleem met de drie of vier toestellen waarvan niemand zeker weet of ze nog meedraaien. Cyberplan brengt met een gratis scan in kaart welke systemen van uw organisatie vanaf het internet zichtbaar zijn en welke kwetsbaarheden openstaan. Wilt u daarna een volledig beeld van uw interne omgeving, dan is een cybersecurity-audit de logische volgende stap.

Veelgestelde vragen

Stopt een Windows 10-pc met werken na 13 oktober 2026?

Nee, de pc blijft gewoon werken en programma’s blijven opstarten. Zonder geldige ESU-licentie krijgt het toestel na 13 oktober 2026 wel geen nieuwe beveiligingsupdates meer, waardoor elk nieuw ontdekt lek in Windows 10 open blijft staan. Het risico groeit dus met elke maand dat het toestel in gebruik blijft.

Hoeveel kost Windows 10 ESU voor bedrijven in het tweede jaar?

Voor organisaties kost ESU jaar 2, van 14 oktober 2026 tot 12 oktober 2027, volgens Microsoft 122 dollar per toestel. Wie pas in jaar 2 instapt, betaalt ook jaar 1 met terugwerkende kracht, samen 183 dollar per toestel. Jaar 3 kost 244 dollar.

Kan een bedrijf het gratis Europese ESU-aanbod gebruiken?

Nee. Het gratis ESU-aanbod in de Europese Economische Ruimte, verlengd tot 12 oktober 2027, geldt alleen voor persoonlijke toestellen. Pc’s die lid zijn van een Active Directory-domein, gekoppeld aan Microsoft Entra ID of beheerd via een beheerplatform, komen niet in aanmerking.

Blijven Word, Excel en Teams werken op Windows 10?

Ja. Microsoft 365-apps blijven op Windows 10 werken en krijgen tot 10 oktober 2028 beveiligingsupdates. Sinds versie 2608 in augustus 2026 komen er op Windows 10 wel geen nieuwe functies meer bij, ook geen nieuwe Copilot-functies. De beveiliging van de apps loopt dus langer door dan die van Windows zelf.

Is Windows 10 zonder ESU een probleem voor NIS2?

Niet automatisch, maar u moet het kunnen verantwoorden. De Belgische NIS2-wet en het CyberFundamentals-kader vragen aantoonbaar kwetsbaarheidsbeheer. Een toestel zonder beveiligingsupdates hoort in uw risicoregister, met de reden, de maatregelen die het risico beperken en een datum waarop het verdwijnt.

Hoe weet ik welke pc’s in mijn bedrijf nog op Windows 10 draaien?

Begin met het vergelijken van de toestellen in uw beheeromgeving met de toestellen die werkelijk actief zijn, en laat een kwetsbaarheidsscan uitvoeren. Een externe audit vindt ook toestellen die buiten het beheer vallen, zoals een pc naast een productiemachine of een oude laptop.