Blog

ISO 27001-begeleiding kiezen: 10 vragen voor het gesprek

ISO 27001-begeleiding kiezen: waarom consultant en certificatie-instelling gescheiden zijn, hoe u BELAC nakijkt en tien vragen voor het eerste gesprek.
Drie collega's bespreken vragen voor een ISO 27001-begeleiding.

Een goede ISO 27001-begeleiding in België bouwt samen met uw team een managementsysteem voor informatiebeveiliging dat echt werkt, en blijft daarbij volledig gescheiden van de certificatie-instelling die u later auditeert. Die scheiding is geen gewoonte maar een regel: de accreditatienorm ISO/IEC 17021-1 verbiedt certificatie-instellingen om advies te geven over het managementsysteem dat ze certificeren.

Een ISO 27001-traject slaagt of faalt op de begeleiding, niet op de documenten. Dit artikel legt uit wie welke rol speelt, hoe u een certificatie-instelling controleert en welke vragen u meeneemt naar een eerste gesprek met een begeleider. Hoe het traject zelf verloopt en wat het kost, leest u in ons artikel over ISO 27001-certificering in België.

In het kort

  • Een ISO 27001-traject heeft drie rollen: de begeleider, de interne auditor en de certificatie-instelling. Ze mogen niet samenvallen.
  • Een certificatie-instelling mag u volgens ISO/IEC 17021-1 geen advies geven over uw managementsysteem.
  • Of een certificatie-instelling geaccrediteerd is, controleert u in de databank van BELAC of op IAF CertSearch.
  • Sinds 31 oktober 2025 tellen alleen nog certificaten volgens ISO/IEC 27001:2022.
  • Het VLAIO-verbetertraject geeft kmo’s 50 procent steun op begeleiding, maar niet op de certificatie zelf.

Begeleider, interne auditor en certificatie-instelling: wie doet wat?

Begeleider (consultant) Interne auditor Certificatie-instelling
Taak Helpt met de nulmeting, de risicoanalyse, het beleid, de verklaring van toepasselijkheid en het inbouwen van maatregelen in uw werking Toetst vóór de externe audit of het managementsysteem werkt zoals beschreven (clausule 9.2 van ISO/IEC 27001) Auditeert in twee fasen of uw organisatie aan de norm voldoet en kent het certificaat toe
Resultaat Een werkend, gedocumenteerd managementsysteem en een team dat het zelf kan beheren Een intern auditrapport met afwijkingen en verbeterpunten Een certificaat voor drie jaar, met tussentijdse opvolgingsaudits
Wat niet mag Het certificaat beloven of toekennen, of de risicobeslissingen van de directie overnemen Het eigen werk beoordelen, zodat de audit objectief en onpartijdig blijft Advies geven over het managementsysteem van de klant
Basis ISO/IEC 27001:2022 en ISO/IEC 27002:2022 ISO/IEC 27001:2022, clausule 9.2 ISO/IEC 17021-1 en ISO/IEC 27006-1:2024

Waarom mag de certificatie-instelling u niet adviseren?

Clausule 5.2.5 van ISO/IEC 17021-1 bepaalt dat een certificatie-instelling geen advies over managementsystemen mag aanbieden. Een auditor kan niet onpartijdig oordelen over een systeem dat hij zelf mee heeft ontworpen. De norm gaat verder: gaf een organisatie die met de certificatie-instelling verbonden is u advies, dan is de erkende maatregel dat die instelling u minstens twee jaar niet certificeert. Een aanbod waarin “het advies en het certificaat in één pakket” zitten, is dus een waarschuwing, geen gemak.

Wie doet de interne audit?

Clausule 9.2 van ISO/IEC 27001:2022 vraagt dat u auditors zo kiest dat de interne audit objectief en onpartijdig verloopt. In de praktijk betekent dat: de consultant die uw procedures schreef, auditeert ze niet zelf. Een collega van de begeleider die niet bij de implementatie betrokken was, een opgeleide eigen medewerker of een aparte externe auditor kan het wel.

Hoe controleert u een certificatie-instelling?

Een certificaat is pas internationaal erkend als de certificatie-instelling geaccrediteerd is door een accreditatie-instelling die lid is van het International Accreditation Forum. In België is dat BELAC, de Belgische accreditatie-instelling binnen de FOD Economie.

  1. Zoek de instelling op in de databank van BELAC. Op de website van de FOD Economie staat de lijst van geaccrediteerde certificatie-instellingen voor managementsystemen, met hun accreditatienummer.
  2. Kijk na of de accreditatie ISO/IEC 27001 dekt. Een accreditatie voor kwaliteitsmanagement betekent niet automatisch een accreditatie voor informatiebeveiliging.
  3. Controleer op IAF CertSearch. Die wereldwijde databank toont geaccrediteerde instellingen en de certificaten die ze uitgaven. BELAC vraagt van geaccrediteerde instellingen dat ze hun gegevens daarin volledig en actueel houden.
  4. Vraag naar de norm van 2022. Volgens IAF MD 26 liep de overgangsperiode af op 31 oktober 2025. Certificaten volgens ISO/IEC 27001:2013 zijn sindsdien geschorst of ingetrokken.

Een certificaat van een niet-geaccrediteerde instelling, soms snel en goedkoop aangeboden zonder audit ter plaatse, houdt geen stand wanneer een klant of een overheid het nakijkt. Wie meerdere kaders naast elkaar overweegt, vindt het verschil met SOC 2 en ISAE 3402 in ons artikel over SOC 2, ISAE 3402 en ISO 27001.

Tien vragen voor het eerste gesprek met een ISO 27001-begeleider

Neem deze lijst mee naar elk kennismakingsgesprek. Het verschil tussen een begeleider die met u werkt en een leverancier van mappen hoort u meestal al in de antwoorden.

Vraag Een goed antwoord Een waarschuwingssignaal
1. Hoe houdt u begeleiding en certificatie gescheiden? “Wij begeleiden. U kiest en contracteert zelf een geaccrediteerde certificatie-instelling.” “Het certificaat zit in ons pakket, via onze vaste partner.”
2. Wie doet de risicoanalyse? “Wij brengen de methode en leiden de sessies; uw directie en proceseigenaars beslissen over de risico’s.” “Wij vullen het risicoregister vooraf in met een sectormodel.”
3. Werkt u met sjablonen of maatwerk? “We starten van een basis, maar elk document beschrijft hoe u echt werkt.” “U krijgt een volledige map waarin we uw naam en logo invullen.”
4. Wie doet de interne audit? “Niet de consultant die uw procedures schreef.” “Dezelfde adviseur doet de interne audit, dat gaat sneller.”
5. Welke kwalificaties heeft de consultant die bij ons komt? Een concrete opleiding als lead implementer of lead auditor en ervaring met organisaties van uw grootte. Vage antwoorden of alleen algemene IT-ervaring.
6. Kunnen wij het systeem na de certificering zelf beheren? “Dat is het doel; we leiden uw verantwoordelijke en proceseigenaars op tijdens het traject.” “Het is zo complex dat u ons daarna structureel nodig heeft.”
7. Sluit het aan bij NIS2 en CyberFundamentals? “We leggen de maatregelen naast de NIS2-verplichtingen en het CyFun-raamwerk van het CCB.” “Dat is een apart project voor later.”
8. Hoe toont u aan dat de maatregelen echt werken? Technische controles, zoals een pentest of kwetsbaarheidsscan, als bewijs bij de maatregelen. “Een ondertekend beleid volstaat voor de auditor.”
9. Wat gebeurt er als de auditor afwijkingen vindt? Een duidelijk antwoord over wie het correctieplan opstelt en wat in de opdracht zit. Onduidelijkheid of “dat zien we dan wel”.
10. Van wie zijn de documenten? “Van u, in uw eigen omgeving.” “Ze staan in ons platform; bij het einde van de samenwerking vervalt de toegang.”

Wilt u ook een technische partner kiezen, dan gebruikt u dezelfde aanpak met de vragen uit ons artikel over een pentestbedrijf in België kiezen.

Rode vlaggen bij een ISO 27001-consultant

  • Een gegarandeerd certificaat. Alleen de certificatie-instelling beslist over de toekenning. Een begeleider kan het niet beloven.
  • Advies en certificaat in één aanbod, ook via een “partnerbureau”. Dat botst met ISO/IEC 17021-1.
  • Een certificaat zonder geaccrediteerde instelling, of een instelling die haar accreditatienummer niet geeft.
  • Audit-klaar in enkele weken. Een auditor vraagt bewijs dat maatregelen een tijd werken, zoals logboeken, een incidentenregister en een directiebeoordeling.
  • Een grote stapel sjablonen zonder werksessies. Bij de audit spreekt de auditor met uw medewerkers, en die moeten de procedures kennen.
  • Werken volgens de oude structuur van 2013. ISO/IEC 27001:2022 heeft 93 maatregelen in Annex A, de versie van 2013 had er 114. Welke dat zijn, leest u in ons artikel over de Annex A-maatregelen.

Zelf doen met sjablonen, of een begeleider?

Het sterkste argument om het zelf te doen, is eigenaarschap. Een team dat de norm zelf doorworstelt, begrijpt het systeem beter dan een team dat een map krijgt. Het spaart bovendien advieskosten, die u in technische maatregelen of opleiding kunt steken. Goede sjablonen zijn vaak praktischer dan de dikke handboeken die sommige adviseurs afleveren. Voor een kmo met een ervaren security- of compliance-verantwoordelijke die er echt tijd voor heeft, is zelf implementeren een verdedigbare keuze.

Bij de meeste kmo’s is informatiebeveiliging echter een taak naast andere taken. Daar lopen zelf-implementaties vast op de afbakening van het toepassingsgebied, dat te breed of te smal gekozen wordt, en op sjablonen die verplichtingen beschrijven die niemand uitvoert. In de tweede fase van de audit vraagt de auditor bewijs en praat hij met medewerkers. Blijkt dat het beleid alleen op papier bestaat, dan volgen grote afwijkingen en een nieuwe audit. Een begeleider vervangt uw team niet, maar houdt de scope scherp en zorgt dat wat op papier staat ook gebeurt. Twijfelt u nog tussen ISO 27001 en CyberFundamentals, lees dan eerst ons artikel over ISO 27001 of CyberFundamentals kiezen.

Welke steun is er in Vlaanderen?

Via het VLAIO-cybersecurity verbetertraject krijgt een kmo 50 procent steun op begeleiding door een dienstverlener uit het raamcontract van de Vlaamse overheid. De certificering door een externe partij, zoals de audit voor ISO 27001, is uitdrukkelijk uitgesloten. Reken die factuur dus apart. De kmo-portefeuille is geen alternatief meer: het budget is uitgeput en de regeling stopt op 1 januari 2027.

ISO 27001-begeleiding door Cyberplan

Cyberplan begeleidt kmo’s van nulmeting tot certificeringsaudit en werkt daarbij met uw team, niet in uw plaats; de certificatie-instelling kiest u zelf. Meer over de aanpak leest u op onze pagina over ISO 27001-begeleiding. Cyberplan staat op de VLAIO-lijst van dienstverleners voor de cybersecurity verbetertrajecten, waarmee kmo’s 50 procent steun kunnen krijgen. Wilt u de tien vragen uit dit artikel aan ons stellen? Plan een kennismakingsgesprek.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een ISO 27001-consultant en een certificatie-instelling?

Een ISO 27001-consultant helpt uw organisatie om het managementsysteem voor informatiebeveiliging op te zetten en te laten werken. Een certificatie-instelling auditeert onafhankelijk of dat systeem aan de norm voldoet en kent het certificaat toe. Volgens ISO/IEC 17021-1 mogen beide rollen niet bij dezelfde partij liggen.

Hoe controleer ik of een certificatie-instelling geaccrediteerd is?

Zoek de instelling op in de databank van BELAC, de Belgische accreditatie-instelling binnen de FOD Economie, en kijk na of de accreditatie ISO/IEC 27001 dekt. Op IAF CertSearch controleert u wereldwijd geaccrediteerde instellingen en de certificaten die ze uitgaven.

Mag mijn ISO 27001-begeleider de interne audit doen?

Niet de consultant die uw procedures mee opstelde. Clausule 9.2 van ISO/IEC 27001:2022 vraagt een objectieve en onpartijdige interne audit, dus niemand beoordeelt zijn eigen werk. Een collega die niet bij de implementatie betrokken was, een opgeleide eigen medewerker of een aparte externe auditor kan het wel.

Betaalt VLAIO ook de certificatie-audit?

Nee. Het VLAIO-cybersecurity verbetertraject geeft kmo’s 50 procent steun op begeleiding door een erkende dienstverlener, maar certificering door een externe partij, zoals de ISO 27001-audit, is uitdrukkelijk uitgesloten. Die kost draagt de onderneming zelf.

Is een certificaat volgens ISO 27001:2013 nog geldig?

Nee. De overgangsperiode naar ISO/IEC 27001:2022 liep volgens IAF MD 26 af op 31 oktober 2025. Certificaten volgens de versie van 2013 zijn sindsdien geschorst of ingetrokken. Een organisatie met een vervallen certificaat doorloopt opnieuw een volledige eerste certificeringsaudit.